Bądź zawsze na bieżąco.


Zapisz się na darmowy Newsletter, a co tydzień otrzymasz nowe informacje o dostępnych funduszach.
Wybierz województwo, z którego chcesz otrzymywać informacje.

Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Państwa oczekiwania.Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Szczegółowe informacje w Polityce Cookies. Więcej informacji czym są pliki Cookies znajdą Państwo na stronie http://wszystkoociasteczkach.pl/

Strona główna >> Zrodla Kapitalu >> Biblioteka >> Zrównoważony i odpowiedzialny społecznie biznes.

Zrównoważony i odpowiedzialny społecznie biznes.

26 Listopad 2014, środa
Zrównoważony i odpowiedzialny społecznie biznes.
Od czasu do czasu prezentujemy Państwu programy, konkursy skierowane do przedsiębiorców, organizacji realizujących elementy zrównoważonego rozwoju w biznesie. A czym tak naprawdę jest ten ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ?

Pojęcie zrównoważonego rozwoju w biznesie pojawiło się mniej więcej dwie dekady temu. Początkowo było ono rozumiane wyłącznie jako działalność proekologiczna, ochrona środowiska naturalnego. Ten obszar CSR był jednak bardzo często ignorowany i lekceważony szczególnie przez małe firmy, co wpływało na zupełny brak zainteresowania przedsiębiorców także zrównoważonym rozwojem. Firmy dążyły przede wszystkim do osiągnięcia zysków ekonomicznych i politycznych i na tym skupiały swoją uwagę, zapominając o odpowiedzialności wobec społeczeństwa i środowiska. Jak się okazało po pewnym czasie, taka strategia bardzo szybko przynosiła zyski, aczkolwiek nie na długo. Niski poziom świadomości powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem był jedną z głównych barier zrównoważonego rozwoju. Dopiero z biegiem czasu zaczęto opierać zrównoważony rozwój na modelu 3P, zakładającym, że skoro przedsiębiorstwo stanowi system ekonomiczno-społeczny, to jego cele rozwojowe powinny zawsze stanowić potrójną wiązkę, odnoszącą się zarówno do zysku ekonomicznego (profit), jak i ludzi związanych z firmą (people) oraz troski o ekologiczny wymiar działalności (planet).

Prowadzenie przedsiębiorstwa w harmonii ze społeczeństwem i przyrodą powinno być rozumiane jako minimalizowanie szkodliwego wpływu własnej działalności na otaczające przedsiębiorcę środowisko naturalne i społeczne oraz wykazywanie zainteresowania wszelkimi działaniami prospołecznymi i proekologicznymi, jak również przejawianie aktywności w sferze formułowania opinii publicznej na rzecz poparcia takich zachowań. Przyjęcie przez przedsiębiorstwa społecznej odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego i sferę społeczną oznacza między innymi ujmowanie działań ekologicznych i społecznych w ich strategii rozwoju.

W ostatnim czasie pojawiło się wiele czynników, które wyraźnie wpłynęły i w dalszym ciągu wpływają na przyszłość zrównoważonego rozwoju. Jednym z nich było powstanie i rozwój organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska, prawami zwierząt czy prawami człowieka. Część tych organizacji zjednoczyła siły, by nasilić swe działania i jeszcze efektywniej pracować, co zdecydowanie przyczyniło się do propagowania idei zrównoważonego rozwoju, a stało się to niejako samoistnie. W wielu krajach wysoko rozwiniętych zwiększyła się świadomość mieszkańców, a ich naciski na działalność przedsiębiorców, by uwzględniali w strategii rozwoju własnej firmy również aspekty społeczne i aspekty związane z ochroną środowiska, miały niemałe znaczenie.

Rozpropagowanie wiedzy o odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw i zrównoważonym rozwoju spowodowało upowszechnienie się postaw prospołecznych i proekologicznych. Dla społeczeństwa ważny jest zakres i wiarygodność informacji, które się do niego w sposób bezpośredni lub pośredni odnoszą, a które przekazowe są przez podmioty gospodarcze czy jednostki samorządowe. Niezwykle ważnym czynnikiem, który pozwala na prowadzanie solidnej i przynoszącej efekty polityki ochrony środowiska naturalnego jest odpowiednie zarządzanie zakładem oraz rozpowszechnianie zachowań proekologicznych wśród pracowników. Przedsiębiorcy powinni zadbać o to, by pracownicy zdawali sobie sprawę, że sposób wykonywania przez nich pracy ma znaczenie także dla środowiska naturalnego. W firmach, w których pracownicy nie są świadomi działań proekologicznych czy prospołecznych, takie działania mogą wywoływać u nich niezrozumienie i niezadowolenie. Konieczne jest zatem rozwijanie ich świadomości poprzez spotkania, szkolenia informacyjno-promocyjne, czy podjęcie innych czynności zmierzających do szerzenia takich zachowań. Rozwój zrównoważony opiera się nie tylko na działaniach zewnętrznych firmy, ale także na dialogu i poprawnych relacjach przedsiębiorstwa z interesariuszami. Wszyscy interesariusze powinni być zaangażowani we wdrażanie w firmie nowych rozwiązań związanych ze zrównoważonym rozwojem.

Świadomość wyczerpania się na ziemi zasobów przyrody jest fundamentalnym założeniem strategii zrównoważonego rozwoju, która przeciwstawia się niejako eksploatacji przyrody za wszelką cenę, a przede wszystkim za cenę zysku. W czasach dwudziestowiecznego kapitalizmu taka działalność była na porządku dziennym i nikt się z tym szczególnie nie krył. Co gorsza jednak, dzisiaj również spotykane są takie praktyki, chociaż już w znacznie mniejszym stopniu. Często przedsiębiorcy nie zdając sobie sprawy z wpływu ich działalności na środowisko, produkują koszty, które muszą ponosić inne grupy społeczne. Koszty powodują również konsumenci, którzy nie zastanawiają się nad swoim zachowaniem i nad dokonywanymi wyborami. Najbardziej degradujący wpływ na środowisko przyrodnicze ma działalność przemysłowa, budownictwo i energetyka. W rzeczywistości jednak, niemal każda, nawet najmniejsza firma produkuje odpady lub śmieci, zużywa baterie, żarówki, środki czystości, korzysta z prądu, wody i gazu. Zarówno społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw, jak i koncepcja zrównoważonego rozwoju przypominają i ostrzegają jednocześnie, że przyroda należy do ludzi, ale odpowiedzialność za to jak będziemy korzystać z jej dobrodziejstw leży po stronie nas wszystkich. Wszelkie zachowania powodujące degradację środowiska są problemem nie tylko globalnym, ale i lokalnym. Dbałość o środowisko przyrodnicze ma znaczenie dla przedsiębiorstw i interesariuszy obecnie, ale także dla kolejnych pokoleń oraz dla zabezpieczenia i wzmocnienia zasobów, które będą potrzebne w przyszłości. Rozwój firmy niezależnie od poziomu, na którym jest realizowany nie może odbywać się kosztem środowiska naturalnego. Dobrowolne podjęcie działalności zmierzającej do ochrony przyrody przez przedsiębiorstwa i uwzględnienie tej problematyki w strategii firmy to bez wątpienia wyraz troski o jakość powietrza atmosferycznego, gleb oraz wód, a także wyraz ogromnej odpowiedzialności i dojrzałości.

Coraz więcej i szerzej mówi się o tym, że przedsiębiorstwa powinny angażować się nie tylko w dostarczanie odpowiedniej jakości wyrobów i usług, ale również w sprawy związane z ochroną środowiska przyrodniczego. Również coraz częściej przedsiębiorcy zdają sobie sprawę z następstw nieodpowiedzialnej polityki środowiskowej, a wśród konsumentów obserwuje się dość duży wzrost świadomości związanej ze środowiskiem naturalnym i problemami ekologicznymi. Bycie ekologicznym staje się modne, a działania na rzecz ochrony środowiska stają się coraz bardziej popularne. Poza tym społeczeństwo z biegiem czasu nauczyło się sygnalizować czego oczekuje, jakie cele są dla niego ważne i skłonne jest walczyć o ich realizację. Te wszystkie okoliczności doprowadziły do wzmożonego poszukiwania przez przedsiębiorstwa podwalin do rozwijania w nich koncepcji zrównoważonego rozwoju.

Przedsiębiorcy mogą podejmować szereg inicjatyw w zakresie ochrony środowiska, jak chociażby projektować przyjazne dla środowiska produkty. Tak jak każdy produkt w gospodarce wytwarzany jest w oparciu o zasoby pozyskane ze środowiska, tak też każdy produkt staje się ostatecznie odpadem i w takiej postaci wraca do środowiska. Przedsiębiorcy powinni niwelować efekty uboczne różnorodnych procesów produkcyjnych, jak również zadbać o ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów i zanieczyszczeń, mających tragiczne skutki dla środowiska. Ważne jest również informowanie partnerów biznesowych, konsumentów i całego społeczeństwa o zagrożeniach związanych z ochroną środowiska. Przedsiębiorcy mogą oceniać swoich dostawców w kontekście ich standardów środowiskowych i wybierać tych, którzy te standardy spełniają.

Czynności, jakie może podjąć przedsiębiorca na rzecz ograniczenia działań szkodliwych dla środowiska w swojej firmie, nie wymagają ponoszenia znacznych nakładów finansowych. Nawet jeżeli na początku przedsiębiorca musi zainwestować, to i tak ostatecznie okazuje się, że taka inwestycja po pewnym czasie zwraca się z ekonomicznego punktu widzenia, ale także z innych względów, takich jak chociażby własna satysfakcja, zdrowie własne i najbliższych, czyste otoczenie. Zastosowanie w przedsiębiorstwie praktyk z zakresu zrównoważonego rozwoju to jednak przede wszystkim kwestia świadomych wyborów oraz dojrzałych decyzji, a nie - jakby się mogło wydawać – pieniędzy.

Aktywne zaangażowanie się przedsiębiorstw w działania prospołeczne i proekologiczne polepsza ich wizerunek, co przyczynia się do wzrostu ich wartości oraz polepszenia pozycji konkurencyjnej na rynku. Coraz więcej inwestorów, dostawców, odbiorców, partnerów biznesowych, współpracowników i klientów zwraca uwagę na fakt, czy dana firma dba o środowisko naturalne. Traktowanie celów ekologicznych jako istotnych składników polityki przedsiębiorstwa i ich praktyczna realizacja powoduje zadowolenie pracowników, a także wpływa na zwiększenie przychylności i zaufania społeczeństw lokalnych oraz obecnych i potencjalnych klientów.

W roku 2009 Forum Odpowiedzialnego Biznesu wraz z Ministerstwem Gospodarki jako organizacją rządową podjęło współpracę na rzecz zrównoważonego rozwoju w Polsce. W 2010 Rada Europejska zatwierdziła tekst nowej strategii UE „EUROPA 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”. Strategia ta implementuje większość założeń Europejskiej Strategii Zrównoważonego Rozwoju (EU SDS). Dużą rolę odgrywają tutaj regionalne i lokalne strategie, zharmonizowane z krajową strategią zrównoważonego rozwoju, bowiem tylko taki układ może przyczynić się do sukcesu.

W prawidłowym pojmowaniu społecznej odpowiedzialności biznesu niezwykle istotne jest zrozumienie, że przedsiębiorca powinien prowadzić firmę w sposób uwzględniający zarówno aspekty ekonomiczne jak i interes społeczny czy ekologiczny, pomiędzy którymi powinna zachodzić równowaga. Strategia CSR realizuje więc w praktyce postulat dążenia do zrównoważonego rozwoju, w którym ekonomia, ekologia i sprawy społeczne są tak samo istotne. Zrównoważony rozwój przedsiębiorstwa jest pożądany nie tylko ze względów moralnych i etycznych, ale podyktowany jest również dziejową koniecznością. Liczne przykłady płynące z Europy Zachodniej, gdzie zachowania prospołeczne i proekologiczne są normą, a także wymagania Unii Europejskiej, która traktuje zrównoważony rozwój jako swój cel nadrzędny sprawiają, że polski biznes nie może pozwolić sobie na lekceważenie tych kwestii.

Wzrost gospodarczy i równomierny podział korzyści oznacza osiągnięcie odpowiedzialnego, długookresowego wzrostu, który stanie się udziałem wszystkich narodów i społeczności. Osiągniecie celu wymaga zintegrowanego podejścia do dzisiejszych, wzajemnie powiązanych globalnych systemów gospodarczych i stawia wyzwania dużym i małym przedsiębiorcom.

Przedsiębiorstwa w warunkach globalnej konkurencji poszukują nowych metod zarządzania, które umożliwią przetrwanie i wzrost przedsiębiorstwa, prowadząc jednocześnie do osiągnięcia trwałej przewagi konkurencyjnej. Poszukując optymalnych modeli prowadzenia biznesu niejednokrotnie opracowują i wdrażają strategie oparte na zrównoważonym rozwoju. Strategie o charakterze funkcjonalnym prowadzą do zapewnienia trwałości i ciągłości firmy, która rozwijając się jednocześnie spełnia oczekiwania wszystkich grup interesariuszy.

Zrównoważony biznes oznacza zdolność przedsiębiorstwa do ciągłego:

  • uczenia się – zdobywania nowej wiedzy, będący atrybutem inteligentnej organizacji i stanowiący o jej sukcesie,
  • adaptacji i rozwoju oraz tworzenia nowych wartości w postaci produktów i usług,
  • rewitalizacji – oznaczającej zdolność firmy do odnawiania się, budowania przedsiębiorstwa od nowa,
  • rekonstrukcji – której celem jest zwiększenia zdolności produkcyjnej,
  • reorientacji – polegającej na wykorzystaniu potencjału i wiedzy do budowania przewagi konkurencyjnej.

W teorii, zrównoważony biznes oparty jest na 10 kluczowych zasadach, które powinny być spełnione przez społecznie odpowiedzialną firmę. Istotne jest:

  • Pozytywne oddziaływanie przedsiębiorstwa na otoczenia bliższe i dalsze.
  • Pozytywnie postrzegana marka i reputacja firmy.
  • Procesy ekologiczne zgodne z planowanym efektem ekologicznym – poparte wskaźnikami i przykładami dobrych praktyk.
  • Osiąganie akceptowalnym wyników finansowych – dbanie o interesy właścicieli.
  • Realizacja wielowymiarowych pomiarów – dot. poszczególnych obszarów zrównoważonego rozwoju.
  • Wdrożenie skutecznej i efektywnej strategii konkurowania.
  • Odpowiedzenie w sposób jasny na pytanie: Czy odpowiedzialne przedsiębiorstwo może lepiej funkcjonować, czy dobrze funkcjonujące przedsiębiorstwo może być bardziej odpowiedzialne?
  • Testowanie skutecznych scenariuszy biznesowych.
  • Praca i wzrost – utrzymanie pozycji rynkowej a także jej sukcesywne wzmacnianie.
  • Szukanie i likwidowanie luk w obszarze zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstwa na podstawie analiz wskaźnikowych

Źródła:

P. Bartkowiak, K. Krzakiewicz, Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa a odpowiedzialne zarządzanie /w:/ Funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw. Formy – metody – koncepcje – trendy (pod red. T. Falencikowskiego, J. Dworaka), Gdańsk 2010.

J. Kronenberg, Związki gospodarki, społeczeństwa i środowiska /w:/ Wyzwania zrównoważonego rozwoju w Polsce (pod red. J. Kronenberga, T. Bergiera), Kraków 2010.

Ministerstwo Gospodarki www.mg.gov.pl

Interesująca informacja? Udostępnij znajomym.